Terugblik WFHSS 2025 Hongkong

Namens SVN is daar Han Loman als voorzitter aanwezig geweest samen met Lia Mantingh en Patrick Molendijk als bestuursleden. Kees van der Meulen was als voorzitter van de VDSMH samen met Diana Bulkmans als bestuurslid VDSMH aanwezig. We hebben gezamenlijk opgetrokken tijdens dit congres.

Voorafgaande aan de opening op woensdagavond 3 december heeft in de middag de General Assembly plaatsgevonden. In deze bijeenkomst zijn de afgevaardigden van de aangesloten verenigingen in besloten vergadering bij elkaar gekomen. De financiële jaarrekening van 2024 en de begroting van 2026 zijn goedgekeurd en vastgesteld in deze bijeenkomst. Ook de spelregels voor het organiseren van het wereldcongres zijn geüpdatet en opnieuw vastgesteld.

De organiserende landen voor het WFHSS-congres 2026 en 2027 werden gepresenteerd. In 2026 is van 21 tot 24 oktober Servië het organiserende land en wordt het congres in de hoofdstad Belgrado gehouden.

In 2027 is de bedoeling om het WFHSS-congres in Thailand te houden, data en locatie worden later bekend gemaakt.

De traditionele groepsfoto van de aanwezigen gemaakt als afsluiting van de bijeenkomst.

Aan het eind van de middag vond de welkomstceremonie plaats. Tijdens de deze ceremonie werd er stil gestaan bij de slachtoffers van de branden in de flats die week in Hongkong. Ook werden er donaties beschikbaar gesteld voor de getroffenen. Aansluitend vond op de beursvloer de welkomstreceptie met een drankje en een hapje plaats. De beursvloer was overzichtelijk en goed gevuld met leveranciers van medische hulpmiddelen.

Op donderdag 4 december ging het congres van start met de verschillende presentaties. Presentaties waren in het Engels en werden op het scherm vertaald naar het Chinees. Na een officieel welkom door een vertegenwoordiger van de overheid werd er gestart met de presentaties. De presentaties waren ingedeeld in verschillende thema’s:

  1. Controle en verpakking
  2. Sterilisatie
  3. Reiniging en desinfectie
  4. Automatisering en AI
  5. Groene en duurzame ontwikkeling
  6. Proces validatie
  7. Kwaliteit en risicomanagement
  8. Flexibele endoscopen
  9. Onderwijs, medewerkers en overige onderwerpen.

Deze thema’s zijn in behandeld op donderdag, vrijdag en zaterdagochtend. Binnenkort zijn de presentaties via de WFHSS-website in te zien: https://www.wfhss-congress.com/

Een presentatie die ik wil benoemen, is de Nederlandse presentatie van Anke van Rosmalen. In sessie 8 Flexibele endoscopen had Anke van Rosmalen (DSMH Franciscus Gasthuis) haar presentatie. De titel van de presentatie was: “Een gecentraliseerde afdeling voor het reinigen en desinfecteren van endoscopen met vast personeel: verbetering van kwaliteit, veiligheid en efficiëntie”. Anke gaf de begin- en eindsituatie op de afdeling goed weer ondersteund door enkele filmpjes van de situatie voor en na.

Haar presentatie werd goed ontvangen en er werden vragen gesteld over het proces van de verbetering, veiligheid en efficiëntie.

Voor mijzelf was donderdagmiddag 5 december een van de hoogtepunten. Na afloop van het satelliet symposium van Steelco Belimed is er van uit Steelco Belimed een overeenkomst getekend met SVN over de aankoop van licenties van het boek “Sterilisatie van Medische Hulpmiddelen met Stoom” van Jan Huijs. Door de aankoop van de licenties wordt het boek onder de vlag van Steelco Belimed uitgebracht in het Engels, Spaans en Italiaans. Het boek wordt niet verkocht door SteelcoBelimed, maar als scholingsmiddel gebruikt voor de gebruikers van apparatuur van de firma.

Op donderdagmiddag is er voor alle Nederlandse aanwezigen nog een Hollandse netwerkborrel georganiseerd. Ongeveer 20 aanwezigen zijn hierbij aanwezig geweest. Aansluitend vond vrijdagavond het traditionele congresdiner plaats. Thema was een “Touch of red” en het diner vond plaats op een mooie locatie in het centrum van Hongkong met uitzicht op de skyline van de stad.

Terugkijkend was het WFHSS-congres in Hongkong een leerzame ervaring, waar ik weer nieuwe contacten heb gelegd en waar SVN een mooie overeenkomst heeft gesloten voor het SVN boek.

Han Loman

Voorzitter SVN

Veldonderzoek alternatieven ETS

Inleiding

In de zomer van 2023 werd door 3M® aangekondigd dat het Elektronisch Test Systeem (ETS) niet meer geproduceerd zou worden vanaf 2024. Door het bestuur van de Vereniging Deskundige Steriele Medische Hulpmiddelen (VDSMH) is opdracht gegeven aan een nieuw samengestelde werkgroep om de alternatieven te onderzoeken voor de ETS, zodat de VDSMH-leden tot een afgewogen keuze kunnen komen.

De werkgroep heeft 18 alternatieven gevonden en besproken waarvan er 14 nader werden onderzocht op druk, temperatuur, tijd, stoomcompositie, stoompenetratie, bewijs, beperkingen en aanvullende acties.

De resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd op 13 maart 2024 aan de VDSMH leden waarbij werd gemeld dat adviezen en conclusies expliciet niet werden gegeven. De alternatieven zijn namelijk wel onderzocht door gegevens van de fabrikanten/leveranciers op te vragen en literatuurstudies te zoeken, maar de werkzaamheid van de alternatieven zijn niet getest.

Tijdens het zoeken naar alternatieven hadden 2 ziekenhuizen eigen veldonderzoek gedaan met hun ter beschikking staande alternatieven (Air-Detector en NCG-Sensor (SolidToo®). Dit waren Gelre ziekenhuizen en Frisius MC. Aan de hand van die resultaten is er door de werkgroep besloten verder te testen of een aantal alternatieven uit de lijst gepresenteerd op 13 maart 2024 een acceptabel alternatief zijn.

Deze testen zijn in een aantal ziekenhuizen uitgevoerd met behulp van o.a. het VDSMH luchtinjectiesysteem (zie Figuur 1) die in onder- en overdruk een gecontroleerde hoeveelheid lucht kan toevoegen in de kamer.

Figuur 1 VDSMH luchtinjectiesysteem

De NCG-Sensor en de Air-Detector zijn meetinstrumenten die gedurende elk stoomsterilisatieproces de mogelijke aanwezigheid van NCG’s (Niet Condenseerbare Gassen) in de kamer en de lading vaststelt.

Een te hoge concentratie NCG’s beïnvloedt negatief het sterilisatieproces, waardoor de sterilisatietemperatuur op het oppervlak van instrumenten niet bereikt zou kunnen worden.

De NCG-Sensor is een onafhankelijk meetsysteem die ook beoordeeld of andere parameters (tijd, temperatuur, druk) aan de eisen van een goed sterilisatieproces voldoen. Dit systeem is niet geschikt voor het meten van luchtverwijdering en stoompenetratie in holle instrumenten1.

De Air-Detector is een geïntegreerd systeem van de stoomsterilisator en is oorspronkelijk bedoeld om grote luchtlekkages te detecteren. De stoomsterilisator beoordeeld ook de andere parameters (tijd, temperatuur, druk). Daarnaast is er een onafhankelijk meetsysteem geïntegreerd in de sterilisator die deze parameters meet en registreert. Deze registratie wordt door de MSMH’s beoordeeld.

Voorafgaand aan de testen is de gevoeligheid van de Air-Detector van de PMT sterilisatoren gecontroleerd en is de temperatuursensor op de juiste insteekdiepte in de Air-Detectorbuis gepositioneerd. Daarnaast is de alarmeringsgrens van de Air-Detector verlaagd van 2°C naar 0,7°C ( UMC Utrecht) of 1,0°C (Gelre) ten opzichte van de afvoertemperatuur. Dit is gedaan zodat de Air-Detector ook kleine hoeveelheden NCG’s kan detecteren.

De Air-Detector van de Getinge sterilisatoren wordt volgens een vast protocol afgesteld op de meest kritische diepte. Op twee momenten in het proces wordt gecontroleerd of de Air-Detector sensor de gewenste temperatuur bereikt:

  • De temperatuur van de luchtdetector is hoger dan 80 °C bij 150 kPa tijdens de eerste positieve puls
  • De temperatuur van de luchtdetector is ≥ 134°C totdat de helft van de sterilisatietijd is verstreken

Indien deze criteria niet worden gehaald zal de Air-Detector ingrijpen en het sterilisatieproces afbreken.

Gezien de jarenlange ervaring in de diverse ziekenhuizen met en het goed functioneren van de ETS is dit apparaat de referentie om te beoordelen of de Air-Detector en/of de NCG-Sensor een goede vervanging zijn. Dat wil zeggen als de ETS een afkeur geeft moet ook de Air-Detector en de NCG-Sensor een afkeur geven. Als de ETS factor 1 waarde significant lager is dan normaal (meestal tussen 550 en 600) moeten er ook afwijkingen te zien zijn bij de Air-Detector en de NCG-Sensor.

Onderzoeksmethoden

De volgende testen werden uitgevoerd om de kwaliteit van de stoom in de kamer en lading negatief te beïnvloeden.

  1. Luchtlekkage
  • Gecontroleerde en permanente luchtinlek in het gehele vacuümgebied van het sterilisatieproces
  • Uitvoering conform EN285 § 23.6
  • Testen worden uitgevoerd met meerdere debieten
  • Test simuleert een lekkage in de kamer en/of leidingwerk van de sterilisator
  1. Luchtinjectie in vacuüm
  • Gecontroleerde luchtinjectie tijdens verschillende fasen in het vacuümgebied van het sterilisatieproces, zie Figuur 2 t/m 4 B1 t/m B6
  • Uitvoering conform een deel van de opstelling van EN285 § 23.6 en een injectiespuit
  • Testen worden uitgevoerd met uiteenlopende hoeveelheden lucht
  • Test simuleert stoominjectie met een aandeel NCG’s
  1. Luchtinjectie in overdruk
  • Gecontroleerde luchtinjectie tijdens verschillende fasen in het overdrukgebied van het sterilisatieproces, zie Figuur 2 t/m 4 C1 t/m C8
  • Uitvoering conform ISO11140-4
  • Testen worden uitgevoerd met uiteenlopende hoeveelheden lucht
  • Test simuleert stoominjectie met een aandeel NCG’s
  1. Toevoegen van niet ontgast voedingswater aan de stoomomvormer.
  • Toevoer van koud voedingswater met ongecontroleerde hoeveelheid NCG’s
  • Test simuleert stoom met te hoge concentratie NCG’s

Figuur 2 proces PMT sterilisator

Figuur 3 proces Getinge sterilisator

Figuur 4 proces Miele/Steelco sterilisator

De metingen zijn uitgevoerd in een lege kamer. Bij de meeste processen werd een ETS meegenomen, alleen bij lektesten niet. Hieronder worden de testen en resultaten per ziekenhuis weergegeven.

UMC Utrecht

In het UMC Utrecht zijn alle sterilisatoren (PMT sterilisatoren type DS2000.HR.6.6.16.DD) voorzien van een Air-Detector. Stoomsterilisator 1 is voorzien van een NCG-Sensor.

Er zijn in totaal 84 metingen met gecontroleerde verstoringen gedaan bij sterilisator 1.

Resultaten

  1. Luchtlekkage
  • ETS: gaf duidelijke afwijkingen met factor 1-waarden ruim lager dan normaal <550
  • Air-Detector: Alle resultaten afkeur
  • NCG-Sensor: Alle resultaten afkeur
  1. Luchtinjectie in vacuüm (B1-B6)
  • ETS: Gaf bij B1 een waarde van factor 1 aan van 554, alle andere waarden lager dan 550.
  • Air-Detector: Gaf bij B1 en B2 geen afwijking aan bij andere metingen een afkeur.
  • NCG-Sensor: Gaf alleen bij B6 een afkeur aan.
  1. Luchtinjectie in overdruk (C1-C8)
  • ETS: factor 1 duidelijk lager dan <550 bij C1-C4, vanaf C5 waarden tussen 473 en 600.
  • Air-Detector: 20 x afkeur bij C1-C4 en 6 x goedkeur, vanaf C5 temperatuurverschillen tussen 0,1 en 7,4°C.
  • NCG-Sensor: bij C1-C4 18 x afkeur en 8 x goedkeur, vanaf C5 wisselende uitkomsten
  1. Niet-ontgast voedingswater
  • ETS:              afkeur
  • Air-Detector: afkeur
  • NCG-Sensor:            afkeur

Conclusies UMC Utrecht

De vergelijking van de drie systemen toont aan dat:

De ETS consistent en betrouwbaar afwijkingen detecteert en als referentie bruikbaar is.

De Air-Detector bij verstoringen in onderdruk (wat het meest te verwachten is in de praktijk) na de 2e stoompuls afkeur gaf en bij verstoringen in overdruk (niet reproduceerbare) afwijkende waarden liet zien. Dit kan veroorzaakt worden doordat de testen kort achter elkaar (B&D proces) werden uitgevoerd en de Air-Detector onvoldoende tijd had om af te koelen. Bij een standaard 134°C of 121°C proces is er een veel langere droogtijd en kan de Air-Detector wel afkoelen.

De NCG-Sensor bij verstoringen in onderdruk minder vaak een afkeur gaf en bij verstoringen in overdruk (niet reproduceerbare) afwijkende waarden liet zien. Opvallend was dat de NCG-sensor regelmatig bijzonder lage waarden aan (<0,03%) en waren regelmatig de NCG’s in het begin van de sterilisatiefase hoger dan aan het einde van de sterilisatiefase.

Bij niet ontgast voedingswater gaven alle systemen een duidelijke afkeur.

Samenvattend: de Air-Detector is de meest betrouwbare vervanging van de ETS.

Huidige stand van zaken UMC Utrecht:

  1. Gebruikt de Air-Detector als bewaking stoomkwaliteit en als bewaking stoompenetratie en luchtverwijdering in holle kanalen.
  2. Is gestopt met dagelijkse B&D- en lektest
  3. Laat bij elk onderhoud de Air-Detector testen op kritische instelling
  4. Jaarlijkse validatie is met luchtinjectie in onder- en overdruk om te beoordelen of de Air-Detector ingrijpt en het proces afbreekt.

Frisius MC

Frisius MC heeft twee CSA’s. Op locatie Heerenveen (HRV) staan 3 sterilisatoren (Steelco sterilisator, type VS 6/2) die zijn uitgerust met een NCG-sensor en op locatie Leeuwarden (LWD) staan 4 sterilisatoren (Getinge sterilisator type GSS67H, afmeting 660 x 700 x 1700 mm  inhoud 796 L) die voorzien zijn van een Air-Detector.

Tussen de dagelijkse data NCG-sensor en de data van de ETS is er geen relatie ontdekt. Optimale ETS waardes Factor 1 (tussen 500 en 600) laten soms relatief hoge concentraties NCG’s van 1,5 tot 2,5% zien. Omgekeerd zien we ook relatief lage ETS waardes Factor 1 van <300 (wat duidt op een mogelijke inlek of matige stoomkwaliteit) terwijl de NCG-sensor < 0,5% NCG’s aangeeft.

Testrapport NCG-sensor versus ETS, Frisius MC HRV

De testen met geforceerde luchtinjecties m.b.v. het VDSMH luchtinjectiesysteem geven echter wel een vergelijkbaar beeld t.o.v. elkaar. Daarbij moet worden opgemerkt dat de hoeveelheid geïnjecteerde lucht van ± 1200 CC erg veel is voor een relatief kleine kamerinhoud van 474 liter en dit soort situaties zich in de praktijk zelden voor doen.

Conclusie

Afkeur NCG-sensor geeft ook afkeur ETS. Ingeval van geforceerde luchtinjecties bij C1 t/m C4 geven NCG sensor en ETS een afkeur.

Testrapport Air-Detector versus ETS, Frisius MC LWD

Het actief ingrijpen door de Air-Detector was bij deze testen uitgeschakeld, zodat het proces geheel doorlopen werd

Test resultaten 

Conclusie 

Op basis van dit beperkt aantal testen blijkt dat de Air-Detector eerder ingrijpt dan dat de ETS tot een afkeur komt. Op de grafiek van de ETS is het moment van de luchtinjectie wel direct waarneembaar.

Huidige stand van zaken Frisius MC:

Binnen Frisius MC wordt naast elke lading monitoring d.m.v. de NCG-sensor (HRV) en de Air-Detector in (LWD), nog driemaal per week een lege kamer test gedraaid waarin een ETS meedraait. De data van de NCG sensor en Air-Detector wordt middels een trendanalyse vergeleken met de data van de ETS. Op locatie HRV wordt wekelijks nog een lektest gedraaid, ook die data wordt vergeleken met de data van de NCG sensor.

Gelre Ziekenhuizen

Inleiding

In Gelre Ziekenhuizen, locatie Apeldoorn, is in 2023 een veldonderzoek uitgevoerd naar drie methoden voor het detecteren van NCG’s en luchtlekkages in stoomsterilisatoren: de Air-Detector, de  ETS en de NCG-sensor. Doel was om de effectiviteit van deze detectiemethoden te vergelijken en hun betrouwbaarheid te kwantificeren.

Resultaten

In totaal zijn 313 processen geanalyseerd, waarvan 54 B&D-testen. Bij 10 B&D-testen zijn de processen doelbewust verstoord met luchtinlekken of luchtinjecties.

Wat opvalt is dat bij deze verstoorde processen zowel de Air-Detector (AD) als de ETS een duidelijke trendbreuk laten zien. Bij de NCG-sensor is weliswaar een hogere NCG-waarde te zien, echter er is niet duidelijk een trendbreuk zichtbaar.

Vergelijking ETS vs. NCG-sensor

De correlatie tussen ETS en NCG-sensor waarden werd geanalyseerd via regressie. Voor normale processen was de determinatiecoëfficiënt (R²) circa 0,58, wat wijst op een matige correlatie. Bij verstoorde processen daalde deze naar 0,36–0,38, wat duidt op een verminderde betrouwbaarheid onder afwijkende omstandigheden.

De determinatiecoëfficiënt meet in hoeverre een statistisch model in staat is een bepaalde uitkomst te voorspellen. De laagst mogelijke waarde van R² is 0 en de hoogst mogelijke waarde is 1. In het kort gezegd: hoe beter een model is in het maken van voorspellingen, hoe dichter de determinatiecoëfficiënt R² bij het getal 1 zal liggen.

Vergelijking ETS vs. Air-Detector*

De correlatie tussen ETS en Air-Detector-waarden was significant hoger: R² = 0,88 bij normale processen en R² = 0,85 bij verstoorde processen. Dit suggereert dat de Air-Detector-waarde een robuuste indicator is voor de aanwezigheid van NCG’s.

* De Air-Detector-waarde is een berekende, eenheidsloze waarde die het temperatuurverschil weergeeft tussen de afvoer en de Air-Detector tijdens de sterilisatiefase.

Vergelijking NCG-Sensor vs. Air-Detector

De correlatie tussen NCG-sensorwaarden en Air-Detector-waarden was wisselend. Bij normale processen was R² = 0,55, bij verstoorde processen R² = 0,46. Dit impliceert dat de NCG-sensor minder consistent presteert dan de Air-Detector, vooral bij afwijkingen in het proces.

Vervolgonderzoek voorjaar 2025

In het voorjaar van 2025 zijn vervolgtesten uitgevoerd met het VDSMH luchtinjectiesysteem met de Air-Detector en de ETS als referentie.

Ook bij deze testen toont de Air-Detector betrouwbare (en vergelijkbaar met de eerdere testen) indicaties met een R2 = 0,84 bij de verstoorde processen.

Conclusies Gelre Ziekenhuizen

  • De 3M ETS blijft een waardevol instrument en is zeer goed in staat verstoringen in processen te detecteren.
  • De Air-Detector toont een goede correlatie met de ETS, vooral wanneer het verschil tussen de afvoer- en Air-Detectortemperatuur wordt gekwantificeerd in plaats van enkel een goed/fout-indicatie.
  • De NCG-sensor biedt potentie, maar presteert wisselend.

Huidige stand van zaken Gelre Ziekenhuizen:

  • Gebruikt de Air-Detector sinds november 2023 als bewaking van de stoomkwaliteit en de luchtverwijdering/stoompenetratie in holle lumen. Als het verschil tussen de afvoer- en Air-Detectortemperatuur > 1,0°C wordt het proces automatisch afgebroken en de deur aan de belaadzijde weer geopend.
  • Is per november 2023 gestopt met de dagelijkse B&D test.
  • Is per oktober 2025 gestopt met de wekelijkse vacuümlektest.
  • Gebruikt sinds januari 2024 trendanalyse om de essentiële parameters van elk stoomsterilisatieproces te monitoren.
  • De periodieke hervalidatie is voor onbepaalde tijd opgeschort, tenzij er sprake is van een wijziging in de sterilisator, het sterilisatieproces, de belading, het laadpatroon of de verpakking.
  • De Air-Detector wordt jaarlijks geverifieerd op correcte werking met luchtlekken en luchtinjecties.

Rijnstate ziekenhuis

In het Rijnstate zijn 4 stoomsterilisatoren van Miele, type PS5662V, uitgerust met de NCG-sensor.

Met behulp van het VDSMH-injectiesysteem en een naaldafsluiter, waarmee gecontroleerd luchtinlek kon worden gecreëerd, zijn in totaal 21 verstoringen geïntroduceerd ten behoeve van vergelijking tussen de ETS en de NCG-Sensor. Voor dit type sterilisatoren waren, en zijn nog steeds, in Nederland geen Air-Detectors beschikbaar.

Resultaten

  1. Luchtlekkage
  • 13 metingen verdeeld over 4 stoomsterilisatoren
  • Tijdens al deze metingen werd het proces voortijdig onderbroken door de stoomsterilisator, omdat de systeemdruk niet gehandhaafd kon worden als gevolg van het bewust gecreëerde luchtinlek.
  • In 3 gevallen gaf de NCG-Sensor een “unknown” resultaat.
  • In 10 gevallen gaf de NCG-Sensor een ‘groene pass’, omdat het proces door het systeem werd geïnterpreteerd als een lektest.
  1. Luchtinjectie in vacuüm (onder 100 kPa)
  • B2 (6 metingen): geen afkeur van NCG-Sensor (<0.5 – 0.5), ETS waarde factor 1 tussen 161 en 508.
  1. Luchtinjectie in overdruk (boven 100 kPa)
  • C1 (6 metingen): zowel afkeur NCG-Sensor (3.9 – 7.9) als ETS (factor 1 tussen -264 en -379).
  • C2 (3 metingen): zowel afkeur NCG-Sensor (8.7 – >10) als ETS (factor 1 tussen -149 en -370).
  • C3 (3 metingen): zowel afkeur NCG-Sensor (>10) als ETS (factor 1 tussen -195 en -344).
  • C4 (3 metingen): NCG-Sensor 2 afkeur, 1 oranje pass (3.1 – 5.9), ETS waarde factor 1 tussen 4 en 48.

Conclusie Rijnstate ziekenhuis

  • De NCG-Sensor herkent luchtlekkage niet betrouwbaar als afwijking wanneer het proces voortijdig wordt afgebroken door de stoomsterilisator. De NCG-Sensor detecteert het proces ‘lektest’ wat logisch is in dit geval omdat het een onafhankelijk systeem is.
  • De NCG-Sensor lijkt ongevoelig voor kleine of gecontroleerde luchtinlek tijdens vacuümfasen, terwijl de ETS deze afwijkingen wel detecteert. Dit wijst op een lagere gevoeligheid van de NCG-Sensor in de vacuümfase.
  • In de overdrukfase is er een duidelijke correlatie tussen de ETS en NCG-Sensor bij detectie van luchtinjectie; beide reageren gevoelig op luchtverstoringen.
  • De ETS detecteert in alle overdrukscenario’s consistent een afwijking, wat wijst op hogere stabiliteit en reproduceerbaarheid.
  • Resultaten van de NCG-Sensor zijn niet volledig reproduceerbaar.

Huidige stand van zaken Rijnstate:

  • De NCG-Sensor wordt sinds mei 2025 gebruikt om het sterilisatieproces vrij te geven.
  • Is per mei 2025 gestopt met de dagelijkse B&D test.
  • Wordt de vacuümlektest nog wekelijks uitgevoerd.
  • Is bezig met het opzetten van een dashboard voor procesbewaking, kwaliteitsmonitoring en trendanalyses.

SKB Winterswijk

In het SKB Winterswijk staan twee Getinge sterilisatoren type GSS67H. Beide sterilisatoren zijn sinds eind oktober 2024 voorzien van een Air-Detector. Sinds de installatie van de Air-Detector laat de ETS bij alle processen optimale waardes Factor 1 zien (tussen 500 en 600). Bij deze hoge waardes is er geen reactie van de Air-Detector waargenomen.

Er zijn in totaal 47 metingen met gecontroleerde verstoringen gedaan bij sterilisator 1, waarbij 37 keer ook een ETS mee is genomen.

Resultaten

  1. Luchtlekkage
  • Beperkt aantal metingen kunnen uitvoeren (6x).
  • Bij grote inlek (2,96 kPa / 10 minuten) duidelijke afkeur Air-Detector. Geen ETS mee kunnen nemen.
  • Bij kleinere inlek (0,6 kPa / 10 minuten) geen afkeur Air-Detector en ETS.
  • Bij 1 proces wel afkeur Air-Detector, geen afkeur ETS (Factor 1 = 331, Factor 2 = 46% NCG).
  1. Luchtinjectie in vacuüm (B1-B6)
  • B3 (5 metingen, 4x met ETS): geen afkeur van zowel ETS als Air-Detector.
  • B4 (5 metingen, 3x met ETS): Air-Detector geeft afkeur bij alle processen, ETS 1x niet (Factor 1 = 42, Factor 2 = 69% NCG).
  1. Luchtinjectie in overdruk (C1-C8)
  • ETS: Factor 1 duidelijk lager dan optimale waardes / normaalwaardes. Bij injectie vanaf C4 toont Factor 1 weer hogere waarden; tussen 387 en 571.
  • Air-Detector: bij 5 metingen geeft Air-Detector afkeur terwijl ETS goedkeur. In procesgrafiek van Air-Detector bij goedkeur proces wel afwijkingen in procesgrafiek waarneembaar t.o.v. normaal proces zonder verstoringen.
  • C1 (6 metingen, 5x ETS);
    • 1x afkeur Air-Detector, terwijl ETS goedkeur (Factor 1 271, Factor 2 45)
  • C2 (8 metingen, 7x ETS);
    • Zowel Air-Detector als ETS alle processen goedgekeurd.
  • C3 (5 metingen, alle ETS); C4 (3 metingen, 2x ETS); C5 (2 metingen, beide ETS);
    • Zowel Air-Detector als ETS alle processen goedgekeurd.
  • C1&C2 (4 metingen, 3x ETS);
    • Air-Detector bij 2 processen afkeur, terwijl ETS goedkeur (Factor 1: 142 vs. 130, Factor 2: 61 vs. 63).
  • C3&C4 (3 metingen, alle ETS)
    • Air-Detector bij 2 processen afkeur, terwijl ETS goedkeur (Factor 1: 244 vs. 241, Factor 2: 29 vs. 28).

Conclusie SKB Winterswijk

De Air-Detector komt eerder tot een afkeur bij verstoringen van het proces dan de ETS. De ETS toont in die gevallen echter wel een veel lagere waarde Factor 1 dan reguliere processen.

De  ETS blijft een waardevol instrument en is zeer goed in staat verstoringen in processen te detecteren.

De Air-Detector reageert goed bij verstoringen in onderdruk. Hoe verder in het proces er luchtinjecties zijn gedaan (hogere overdruk), hoe minder zowel de Air-Detector als de ETS lijken te reageren. Wel zijn er afwijkingen ten opzichte van een normaal proces in de procesgrafiek waarneembaar.

Huidige stand van zaken SKB Winterswijk:

  • Gebruikt de Air-Detector als bewaking van de stoomkwaliteit en stoompenetratie/luchtverwijdering in holle lumen. Is sinds oktober 2025 gestopt met dagelijkse B&D test met ETS.
  • Wacht op beschikbaarheid van de Getinge Steamcheck, een machinevrijgavetest, die op meer punten meet dan de Air-Detector.

Testmetingen met Ebro EBI16

In Gelre Ziekenhuizen, locatie Apeldoorn, en in het UMC Utrecht zijn ook vergelijkende testen uitgevoerd met de ETS, de Air-Detector en de EBI16 (Ebro). Door gecontroleerde verstoringen in de vorm van luchtlekken en luchtinjecties werd nagegaan in hoeverre de apparaten NCG’s konden detecteren. Er zijn 9 metingen uitgevoerd.

De resultaten tonen aan dat zowel de ETS als de Air-Detector duidelijk reageren op de aanwezigheid van lucht in het systeem en de processen terecht afkeuren. De EBI16 daarentegen gaf in 8 gevallen het resultaat ‘geslaagd’. Pas bij een zeer grote inlek (ca. 1,5 kPa/min) werd een afkeur gegeven. De ongevoeligheid wordt waarschijnlijk veroorzaakt doordat de testkamer van buitenaf wordt verhit, waardoor de software niet in staat is toename van NCG’s te registreren. Met name onze ‘Nederlandse’ processen met pulsen en doorwarmfasen vlak voor de sterilisatiefase zijn daar de oorzaak van.

Discussie

Gezien de verschillende uitkomsten van de ziekenhuizen is het lastig om algehele conclusies te trekken voor de meeste geschikte alternatieve testmethode van de ETS. Het blijkt dat er niet één systeem is wat overal toe te passen is. Elk ziekenhuis zou moeten onderzoeken wat voor hun situatie geschikt zou zijn. Er zijn momenteel 3 VDSMH injectiesystemen beschikbaar en de VDSMH leden zouden dit kunnen gebruiken om te (laten) testen.

De leveranciers van sterilisatoren zouden ook met onafhankelijke vastgestelde data kunnen beoordelen welk systeem geschikt is voor hun processen.

De leveranciers van de testsystemen kunnen met onafhankelijk vastgestelde data aangeven voor welke sterilisatoren/processen hun systeem geschikt is.

De werkgroep is nog bezig om andere testsystemen te beoordelen, maar dit vergt nog enige tijd.

De huidige werkgroep ‘Alternatieven ETS test’ en auteurs van dit artikel bestaat uit de volgende leden:

Martin Veen,               DSMH Gelre ziekenhuizen

Sharon Nijenhuis,       DSMH SKB Winterswijk

Caroline de Mooij,      DSMH Rijnstate ziekenhuis

Heinze Sikkema,        DSMH Frisius MC

Jeroen de Geus,         DSMH UMC Utrecht

Harry Oussoren         DSMH Amsterdam UMC (meelezer)

1NCG_Sensor_guide_EN_Rev.00

NEN Jaarcongres Duurzaamheid in de zorg 2026

NEN Jaarcongres Duurzaamheid in de zorg 2026

Op 9 januari 2026 houdt NEN het eerste Jaarcongres Duurzaamheid in de zorg in het NBC Congrescentrum in Nieuwegein. Tijdens deze dag brengen we beweging in de zorgsector samen – van beleidsmakers en zorgprofessionals tot onderzoekers, green teams en veranderaars. 

De urgentie voor duurzaamheid in de zorg groeit, en daarmee ook de behoefte aan overzicht, inzicht en samenhang. Centraal staat de vraag:

Hoe bundelen we losse initiatieven, ervaringen en ambities tot blijvende systeemverandering?

Als onafhankelijke en verbindende partij draagt NEN met dit congres bij aan kennisdeling, samenwerking en structurele verduurzaming van de zorg.

Programma

Dagvoorzitter is Cathy van Beek, voorvechter duurzame zorg.
Met bijdragen van onder meer Diederik Gommers, Frido Kraanen, Erik Vollebregt, Gert Bos, Misja Mikkers, Pauline de Heer, Maria Koijck en andere groene professionals uit de zorg.

Lees hier alle informatie!

Er wordt accreditatie bij SVN aangevraagd.

Het nieuwe SFERD handboek

Het nieuwe SFERD handboek

Tijdens het SFERD symposium op 19 september is het nieuwe SFERD handboek 7.0 gepresenteerd. Een versie van dit handboek is te vinden op het ledengedeelte van de SVN website. 

Angelique Fluitman heeft tijdens dit symposium afscheid genomen als lid van de stuurgroep SFERD namens SVN. Inge Bernds neemt de afvaardiging namens SVN in de stuurgroep SFERD over. Inge werkt als DSMH en DSRD bij Saxenburgh in Hardenberg. Als bestuur wensen we Inge veel plezier en leerzame tijd toe als lid van de stuurgroep SFERD.

 

Het 17e SFERD symposium

Het 17e SFERD symposium

Op vrijdag 19 september vond het 17de SFERD symposium plaats in Veenendaal. In dit symposium is de het SFERD handboek 7.0 gepresenteerd.

Tijdens dit symposium is er afscheid genomen van enkele stuurgroepleden. Angelique Fluitman heeft 13 jaar SVN vertegenwoordigd in de stuurgroep en Kees Ballemans was sinds de oprichting van de stuurgroep voorzitter. Namens SVN zijn beide stuurgroepleden bedankt voor hun inzet. Vanaf deze plaats worden ook de overige aftredende stuurgroepleden van harte bedankt voor hun inzet de afgelopen periode.

Het jaarlijkse SVN congres komt eraan, meld je aan!

Het jaarlijkse SVN congres komt eraan, meld je aan!

Verbind en ga vooruit!

Op zaterdag 8 november 2025 organiseert SVN het jaarlijkse congres in de Rijtuigenloods in Amersfoort. Het thema dit jaar is: STAY CONNECTED. Het congres gaat over de wisselwerking tussen kennis en medewerker. Het belooft een uitdagende dag te worden.

Dit jaar zal Mike Weerts wederom onze dagvoorzitter zijn en we hebben een hele feestelijke afsluiting door niemand minder dan Wilfred Genee!

De congresprijs dit jaar is € 130,- voor SVN leden en voor niet leden € 230.- Een mooie reden om lid te worden van SVN! We zouden het erg leuk vinden als jij aanwezig bent in de Rijtuigenloods op 8 november. We maken er samen een onvergetelijk congres van!

Meld je hier aan!

Van Straten publiceert een boek over een wereld zonder afval

Tip: Van Straten publiceert een boek over een wereld zonder afval

Na het eerder verschenen boek Creating a Circular Healthcare Economy presenteren auteurs Bart van Straten, Bruno Bruins en Tim Horeman het vervolg: “Transitioning towards a circular (healthcare) economy: Circular economy principles, leadership, policy and decision-making”, een uitgave van TU Open Publishing.

In een wereld die wordt gekenmerkt door toenemende geopolitieke spanningen, grondstoffen schaarste en toenemende afvalstromen, roept dit nieuwe boek op tot radicale verandering. Juist in de zorg – waar dagelijks tonnen waardevol afval worden weggegooid – liggen kansen om met circulaire principes, innovatie en leiderschap het verschil te maken.

Het biedt diepgaande inzichten in:

  1. De geopolitieke gevolgen van onze afhankelijkheid van zeldzame aardmetalen, olie en gas.
  2. De mondiale impact van onze lineaire economie en de urgentie van circulair herontwerp.
  3. Hoe leiderschap, beleid en technologie kunnen leiden tot geopolitieke onafhankelijkheid en CO2-reductie.
  4. Concrete strategieën voor duurzame transformatie, met toepasbare lessen voor de zorg, industrie en overheid.
  5. De rol van technologie, innovatie en technische universiteiten.

Dit boek heeft twee bijzondere bijdragen van:

  1. Wopke Hoekstra, EU-Commissaris voor Klimaat, Net Zero en Schone Groei;
  2. Vincent Karremans, Minister van Economische Zaken.

De publicatie toont hoe we, gewapend met wetenschappelijke inzichten, bewezen technologieën en een nieuwe ‘mindset’ onze economie kunnen transformeren: van gebruiken en weggooien naar gebruiken en hergebruiken. Technische universiteiten spelen hierin een sleutelrol door technologieën te ontwikkelen die daadwerkelijk bijdragen aan een schonere, rechtvaardigere en toekomstbestendige wereld.

De auteurs stellen scherpe vragen over onze omgang met elkaar, de wijze waarop we omgaan met grondstoffen en met schaarse elementen uit het periodiek systeem, die onmisbaar zijn voor moderne technologie. Hoe voorkomen we uitputting van deze essentiële delfstoffen? En hoe ontwerpen we systemen en denkwijzen die ook voor volgende generaties houdbaar zijn?

Het boek is uitgegeven door TU Open Publishing en is hier te bestellen als paperback en/of gratis te downloaden.

Summa college

Nieuwe CSA-cursussen bij Summa van start na de zomer

Summa College biedt na de zomer opnieuw drie waardevolle cursussen aan binnen het werkveld van de Centrale Sterilisatieafdeling (CSA). De volgende trajecten staan gepland:

Meer informatie en de mogelijkheid om aan te melden is te vinden via de bijbehorende links.

Bijeenkomst Klankbordgroep NEN – 5 november 2025

Op woensdag 5 november 2025 organiseert de VDSMH van 13:00 tot 16:00 uur opnieuw een bijeenkomst van de Klankbordgroep NEN in het UMC Utrecht.

Deze bijeenkomst is bedoeld voor zorgprofessionals die betrokken zijn bij reiniging, desinfectie, sterilisatie, steriliteit en/of het beheer en de logistiek van steriele medische hulpmiddelen, en die een actieve bijdrage willen leveren aan de normontwikkeling. Ook geïnteresseerden vanuit andere beroepsgroepen zijn van harte welkom.

Doel van de bijeenkomst
Het doel is om ontwikkelingen te bespreken en de gezamenlijke visie vanuit het werkveld te vormen over NEN-, CEN- en ISO-standaarden en richtlijnen.

Thema’s die besproken worden zijn o.a.:

  • Internationale en nationale ontwikkelingen m.b.t. reiniging, desinfectie, sterilisatie en steriliteit
  • Horizontale normen voor medische hulpmiddelen, zoals ISO 15223 (symbolen) en ISO 13485 (kwaliteitsmanagement)
  • Duurzaamheid en normontwikkeling rondom medische hulpmiddelen via het Platform Duurzaamheid

Aanmelden
Wil je deelnemen? Meld je dan aan via secretariaat@vdsmh.nl. Er is plaats voor maximaal 16 deelnemers; bij overschrijding wordt een wachtlijst gehanteerd.

Voorbereiding
Deelnemers ontvangen vooraf de relevante conceptdocumenten en worden verzocht deze goed door te nemen, zodat de bespreking efficiënt kan verlopen.

Deelname is gratis.

Flexibele endoscopen

Oproep digitale bijeenkomst reactie op commentaren SFERD 7.0 bespreken

De ontvangen commentaren op het SFERD-handboek 7.0 zijn inmiddels verwerkt. De bijbehorende documenten zijn beschikbaar via deze link.

We nodigen je van harte uit om deel te nemen aan een digitale bijeenkomst waarin we samen met de klankbordgroep de reacties op de ingediende commentaren zullen doornemen. Tijdens deze sessie is het mogelijk om inhoudelijk te reageren op de verwerking van de commentaren. Het is niet meer mogelijk om nieuwe commentaren in te dienen.

Datum: 21 mei
Tijd: 10.30 – 12.00 uur
Locatie: Online

Wil je deelnemen aan deze bijeenkomst? Meld je dan aan via p.smulders@isala.nl.